غياث الدين بن همام الدين حسينى ( خواند مير )

24

مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى )

صيد كردن آموخت و از كرم قز ، ابريشم استخراج نمود و به الهام الهى او را معلوم شد كه خورش آن برگ توت است طهمورث بود . بناى قهندز مرو و آمل و طبرستان و سارويه و اصفهان و مداين سبعهء عراق عرب كه اكنون ويران است منسوب بدوست . زمره‌اى شهر نيشابور و كاشان و مكران را نيز از جملهء بناهاى او شمارند . از سخنان اوست : اقنع بالقليل النافع فان القليل النافع خير لكم من الكثير الضار . و هم او فرموده است كه پادشاه صائب راى بايد كه در حال استيلاى خشم آن كند كه در وقت رضا به تدارك قيام تواند نمود . بيت آن چنان خشم ران كه گاه رضا * به تدارك توان قيام نمود ] « 1 » جمشيد پادشاه خورشيد منظر نصفت گستر بود . زعم بعضى حكما آن است كه اول كسى كه علم طب را به كثرت تأمل و انديشه استنباط نمود و به وضع حمام اشارت فرمود و اول كسى كه حرفهء خياطت ظاهر كرد جمشيد بود . صاحب تاريخ گزيده گويد كه در زمان جمشيد ، يافال بن لامح كه از نسل قابيل بن آدم عليه السلام بود در علم طب شروع نمود و پيش از وى كسى اين علم را نمىدانست . برادر يافال ، توفال علم موسيقى را از آواز موسيجه وضع كرد و برادر ديگر ايشان نوفل بيشتر صنعتها اختراع فرمود . برخى گويند كه كشتى تراشيدن و بر روى آب گردانيدن از مخترعات او است . آنچه از تاريخ گزيده نقل شد ضعيف مىنمايد زيرا كه به قول اصح ، جمشيد از اولاد نوح است عليه السلام ، و نوح جهت نجات از طوفان به مقتضاى وحى الهى كشتى تراشيده در واقعهء طوفان به اتفاق مورخان ، تمامى اهل جهان غريق بحر فنا گشتند [ مگر ] نوح و هشتاد كس كه بدان حضرت ايمان آورده بودند و بعد از تسكين طوفان از آن جماعت غير از نوح عليه السلام و سه پسر او كه يافث و حام و سام نام داشتند و عورات ايشان كسى زنده نماند و نسب جميع افراد انسان به اولاد آن پيغمبر عالى شان منتهى مىشود . در بعضى از نسخ به نظر درآمده كه ساختن كمان و تراشيدن تير در ايام دولت جمشيد پيدا شد . و مشهور است كه شراب انگور در زمان او سمت ظهور يافت . آورده‌اند كه جمشيد در فارس بنائى عالى ساخت كه طول آن قريب به دوازده فرسخ

--> ( 1 ) . فقط در مج .